De dag dat ik de rechterhand werd van een ijskoude eenmanszaak

Het was 1984. De tijd van schoudervullingen, cassettebandjes en de hoogtijdagen van de uitzendbureau-cultuur. Als ervaren telexist had ik destijds een geheim wapen: een typsnelheid van maar liefst 400 aanslagen per minuut. Mijn vingers vlogen over het toetsenbord, en in een analoge kantoorwereld maakte dat je goud waard. Maar hoe snel ik ook kon typen, niets had me kunnen voorbereiden op de meest bizarre opdracht uit mijn carrière.

Een onzichtbare taxi en een strikt dresscode

Het begon al bij de aanvraag op het uitzendbureau. De instructies waren glashelder, maar mysterieus: ik moest verplicht in strak kostuum verschijnen. En de reis naar de opdrachtgever? Die werd tot in de puntjes voor me geregeld. Er werd een taxi besteld, maar bij aankomst bleek dat geen gewone auto te zijn. Het was een zogeheten 'onzichtbare' taxi. Het bekende gele daklicht met het woord TAXI was er speciaal vanaf gehaald. De chauffeur gedroeg zich als een discrete privé-chauffeur. Ik vond het destijds hoogst merkwaardig, maar als nuchtere uitzendkracht liet ik het maar gewoon op me afkomen.

De rit eindigde bij een indrukwekkend, monumentaal grachtenpand aan een van de hoofdgrachten in Amsterdam. De chauffeur parkeerde, stapte uit, liep statig naar de voordeur en belde aan. Pas toen de zware deur openging, liet hij me ceremonieel uitstappen. Alsof ik een internationale diplomaat was die arriveerde voor een geheim topoverleg.

Het kantoor zonder personeel

Achter de deur werd ik opgevangen door een kalende, formele man in een strak maatkostuum. Hij gaf me een vluchtige rondleiding door het pand, en wat ik zag maakte indruk. We liepen langs verschillende kamers. De deur van de calculator stond open, de kamer van de jurist was strak ingericht, de afdeling boekhouding stond vol dossiers en ook de kamer van de econoom ontbrak niet. Alle bureaus waren netjes ingericht, compleet met papierwerk en rekenmachines. Er was alleen één groot detail: op geen enkele kamer zat een mens.

Toen ik de man ietwat bevreemd vroeg waar al zijn medewerkers waren gebleven, keek hij me doodserieuze aan. "Dat ben ik allemaal zelf," legde hij nuchter uit. Het complete grachtenpand bleek een gigantische eenmanszaak te zijn. Alleen de kamer van de secretaresse was normaal gesproken wél bezet, maar zij had zwangerschapsverlof. En dat was precies de reden waarom ik daar was.

Typen onder ijskoude omstandigheden

De beste man bleek een bekende econoom en jurist te zijn die achter de schermen aan baanbrekende, gevoelige rapporten werkte. Hij had de hele dag én de voorafgaande nacht onafgebroken doorgewerkt aan een loodzwaar dossier. Het resultaat? Zijn handen en vingers waren zó pijnlijk en overbelast door het rammen op de toetsen dat hij geen letter meer uit zijn vingers kreeg.

Daar zat ik dan, in mijn nette kostuum, aan een zware IBM-schrijfmachine met zo’n iconisch letterbolletje. Naast me zat de econoom, die mij de tekst dicteerde terwijl hij zijn beide handen diep had weggestoken in washandjes gevuld met rammelende ijsklontjes.

Een hele ochtend en een halve middag vloeiden de ingewikkelde rapportages met 400 aanslagen per minuut uit mijn vingers. Het tempo lag hoog, maar er waren ook grote onderbrekingen. De man was een spraakwaterval en vertelde honderduit over zijn complexe, bijna detective-achtige werk. Terwijl de ijsblokjes langzaam smolten en ik de pagina's vol typte, vroeg ik me constant af bij wat voor een excentrieke, vreemde snuiter ik nu eigenlijk was beland.

De onthulling

Toen het werk erop zat, werd ik hartelijk bedankt. De onzichtbare taxi werd weer voorgereden om mij discreet terug te brengen naar de bewoonde wereld. Pas toen ik terugkwam op het uitzendbureau en mijn bizarre avontuur deelde, vielen de puzzelstukjes op hun plek.

"Weet je wel wie dat was?" vroegen ze lachend. Ze noemden zijn naam en vertelden dat hij een landelijke bekendheid was die constant op televisie verscheen om grote bedrijfsschandalen te onthullen. Destijds zei de naam me helemaal niets, maar in de decennia daarna heb ik hem nog heel vaak op tv voorbij zien komen. En het grappige is: als ik hem nu, veertig jaar later, op de buis zie, heb ik het gevoel dat hij sinds 1984 werkelijk geen spat is veranderd. Nog altijd even scherp, eigenzinnig en onvermoeibaar.

Het mysterie van de nep-chauffeur en het verplichte kostuum is me nooit helemaal uitgelegd, maar waarschijnlijk wilde hij in zijn strijd tegen de fraudeurs geen enkel risico nemen met spionage. Hoe dan ook: het leverde mij een herinnering op waar ik vandaag de dag nog steeds vreselijk om moet lachen.

Auteursrechtelijk beschermd