Soms kom je in het leven situaties tegen waarin de bureaucreatie het wint van de menselijke maat. Tien jaar lang werd ikzelf achtervolgd door een Duitse advocaat, Ralf Heyl, voor een onterechte bankrekening van € 210,-. Ik wist vanaf dag één dat de claim al lang was verjaard. Zijn dreigbrieven verhuisden dan ook steevast met een glimlach rechtstreeks naar mijn prullenbak. Toen hij uiteindelijk een Nederlands incassobureau inschakelde, legde ik de situatie vlijmscherp aan hen uit. Het bureau trok de keutel in en de zaak was definitief gesloten.
Mijn onafgemaakte rechtenstudie bleek destijds goud waard. Maar het bleef niet bij mijn eigen zaak. Mijn mooiste juridische overwinning behaalde ik toen ik besloot om een stamgast uit de lokale kroeg te helpen. De uitbater van dat café, waar ik saxofoonlessen volgde kende mij riep mijn hulp in.
Het geautomatiseerde boetemonster
De man in kwestie had een zwaar alcoholprobleem en had een auto-ongeluk gehad in Duitsland. De auto was total loss en naar de schroot gegaan. Het Duitse sloopbewijs had hij netjes in zijn zak. Maar toen de Nederlandse RDW eiste dat hij ook schriftelijk zijn kentekenplaten moest inleveren, barstte de bom bij hem. Uit pure woede riep hij: "Krijg de tyfus dan maar!" en reageerde nergens meer op.
De computers van de overheid kennen echter geen emotie. Voor het systeem bestond de auto nog. Elk kwartaal rolde er volautomatisch een nieuwe set boetes uit voor het niet verzekeren van het voertuig en het niet betalen van wegenbelasting. Met alle wettelijke verhogingen stapelden 7 kwartaalprocedures zich op tot een angstaanjagende schuld van € 4.500,-. Een reguliere advocaat haakte af; dat zou hem nóg meer geld gaan kosten. Via de kroegbaas kwam hij bij mij terecht.
Een psychologisch rapport en een lange zwarte jurk
De formele bezwaartermijnen waren al jaren verlopen. De zaken waren juridisch 'onherroepelijk'. Maar ik weigerde op te geven. Midden in mijn eigen drukke transitieperiode beet ik me vast in de papieren. Ik startte een procedure wegens verschoonbare termijnoverschrijding. Omdat er medische onderbouwing nodig was, stelde ik zelf een psychologisch rapport op over zijn alcoholprobleem om aan te tonen dat hij destijds niet in staat was geweest om te handelen.
De wet eist bij dit soort verkeersboetes dat je éérst het hele bedrag van € 4.500,- betaalt voordat de rechter de zaak überhaupt inhoudelijk bekijkt. Onmogelijk voor een man met een uitkering. Ik vroeg zijn sociale specificaties op bij de gemeente en overtuigde de rechtbank met succes van zijn betalingsonmacht. De deur naar de rechtszaal stond officieel open.
De ochtend in Assen
De dag van de zitting bij de rechtbank in Assen brak aan. Ik had mezelf prachtig opgemaakt: zware oogschaduw en mijn mooiste lange zwarte jurk. Ik was klaar om te schitteren. Maar toen ik mijn 'cliënt' ophaalde, lag hij nog diep in slaap. Ik klopte hem met de nodige herrie wakker. Hij deed de deur open, keek met slaperige ogen naar mijn indrukwekkende verschijning en stammelde: "Ga jij zó naar de rechtbank?!" Mijn antwoord was kort en krachtig: "Aankleden en instappen."
In de rechtszaal in Assen legde ik de zaak vlijmscherp uit en overhandigde het Duitse sloopbewijs. De Officier van Justitie zag direct in dat dit een kansloze missie was en trok ter plekke álle initiële boetes in. De rechter sprak de legendarische woorden: "Dan is er geen zaak meer waarover ik moet oordelen en verklaar u beiden niet-ontvankelijk." De schuld was in één klap weg.
De ultieme confrontatie met het OM
Althans, dat dachten we. Het OM in Utrecht voerde namelijk een verkeerde administratieve code in het computersysteem in. Het CJIB dacht dat wij hadden verloren en stuurde prompt de deurwaarder weer op het pad van de man. Omdat deurwaarders zelden smoesjes geloven, besloot ik tot actie over te gaan.
Ik zag er destijds uit als een soort gothic Inez Weski. Met de man aan mijn arm marcheerde ik het deurwaarderskantoor binnen. Mijn verschijning en de officiële rechtbankstukken dwongen direct respect af; we werden direct doodserieus genomen.
Vervolgens belde ik na thuiskomst het OM in Utrecht. De telefoniste probeerde me nog af te schepen: "U krijgt de officier niet te spreken en uw cliënt moet gewoon betalen."
Ik behoordlijk geïrriteerd en zei: "Potverdorie, het OM was zelf ook niet-ontvankelijk! Ik stap nu de auto in naar Utrecht om het persoonlijk aan de balie te regelen!" Die intimidatie werkte direct. Ik kreeg de officier aan de lijn, die schoorvoetend toegaf dat het OM een foutieve code had ingevoerd.
Eindelijk was het rechtgetrokken. Ik hoefde er geen cent voor te hebben. Twee jaar lang heb ik intens genoten van dit juridische schaakspel en de bureaucreatie met haar eigen regels verslagen. Dat was voor mij de allermooiste beloning.
Reactie plaatsen
Reacties