De bureaucratische muur van het UWV: Hoe een communicatiefout iemands leven kan ontwrichten
Dit is het feitelijke verhaal van een situatie die een bekende van mij is overkomen. Het laat zien hoe de interne communicatie en administratie van een grote instantie als het UWV grote, onterechte gevolgen kunnen hebben voor een burger, en hoe er vervolgens wordt geweigerd om hierover in gesprek te gaan.
De aanleiding en de medische feiten
De betrokkene is destijds in de WAO ingestroomd vanwege psychische klachten. De directe oorzaak hiervan was een ingrijpende gebeurtenis: de betrokkene had in het belang van een gerechtelijk vooronderzoek in voorlopige hechtenis gezeten, maar werd daarna direct weer in vrijheid gesteld. De enorme impact van deze valse beschuldiging en de hechtenis leidden tot arbeidsongeschiktheid. Dit staat tot op de dag van vandaag zwart-op-wit als officiële medische oorzaak in het medisch dossier, dat nog altijd in het bezit is van de betrokkene.
Een fatale miscommunicatie
Jaren later, tijdens een re-integratietraject, is er intern bij het UWV kennelijk iets ernstig misgegaan met de interpretatie van deze gegevens. De betrokkene werd destijds door de schooldirecteur en betrokken stage- en sollicitatieadressen geconfronteerd met een schokkend verhaal: er werd aan hen doorgegeven dat de betrokkene een strafblad zou hebben en jarenlang een gevangenisstraf had uitgezeten.
Het vermoeden en de veronderstelling zijn dat een medewerker van het UWV de term 'voorlopige hechtenis' volledig verkeerd heeft begrepen, er het hare van heeft gedacht, and deze feitelijk onjuiste informatie met externe instanties heeft gedeeld. Dit heeft de re-integratie en de loopbaan van de betrokkene destijds zware schade toegebracht.
De grens van de wettelijke bevoegdheid
Zelfs als de aanname van de medewerker wél waar was geweest, raakt dit handelen aan een fundamenteel rechtsprincipe. Het UWV is een uitvoeringsorganisatie voor werknemersverzekeringen, geen verlengstuk van Justitie. Het is niet de taak van een UWV-medewerker om te oordelen over iemands strafrechtelijke verleden, laat staan om daar eigenmachtig consequenties aan te verbinden bij externe partijen.
Ieder mens — zélfs iemand die daadwerkelijk een gevangenisstraf zou hebben uitgezeten — heeft wettelijk recht op een ongestoorde re-integratie en resocialisatie. Het is volstrekt tegenstrijdig en onrechtmatig dat een medewerker van een instantie die het re-integratietraject zelf heeft verstrekt en betaald, dit traject vervolgens achter de rug van de betrokkene om actief gaat ondermijnen. Dit getuigt van een grove schending van de zorgplicht.
Het ontbrekende dossier en de reactie van de arts
Om te achterhalen wat er destijds precies naar de stageadressen is gecommuniceerd, is later het re-integratiedossier opgevraagd. Dit dossier bleek inmiddels te zijn vernietigd. Hoewel dit wettelijk na een aantal jaren verplicht is, zorgt het er in deze situatie voor dat het handelen van de desbetreffende medewerker niet meer via die weg te controleren valt.
Toen de betrokkene recent probeerde om deze pijnlijke fout recht te zetten, verschool het UWV zich achter een bureaucratische reactie. Een verzekeringsarts noteerde in een rapportage dat de betrokkene 'steeds klaagt over valse beschuldigingen van een veroordeling met gevangenisstraf', maar voegde daaraan toe dat de betrokkene dat destijds in het allereerste gesprek zelf zo zou hebben gezegd. De arts trekt hiermee een conclusie over een gesprek van jaren geleden waar hij zelf nooit bij is geweest, en haalt juridische begrippen (voorarrest versus een daadwerkelijke veroordeling) volledig door elkaar.
De slager keurt zijn eigen vlees
Het meest opmerkelijke aan deze situatie is de weigering om een open gesprek aan te gaan. Zelfs een poging om dit via de interne klachtenambassadeur van het UWV op te lossen, liep vast op een muur. Een dergelijke functionaris blijkt in de praktijk helaas niet onafhankelijk te opereren wanneer een zaak een medewerker zwaar te verwijten valt. Het belang van de organisatie en het beschermen van collega’s lijkt dan zwaarder te wegen dan het voeren van een constructieve dialoog. Dit is een klassiek voorbeeld van de slager die zijn eigen vlees keurt.
Voor de betrokkene is de boosheid of frustratie hierover inmiddels verleden tijd; gedane zaken nemen immers geen keer en het emotionele hoofdstuk is al lang afgesloten. Maar het blijft een kwalijke maatschappelijke zaak dat een overheidsinstantie zich op deze manier onttrekt aan haar verantwoordelijkheid. Het medisch dossier heeft de feitelijke waarheid allang aangetoond, maar de angst voor intern gezichtsverlies wint het hier helaas van de menselijke maat.
Reactie plaatsen
Reacties